Życiorys Stanisława Grońskiego

Stanisław Groński urodził sie 7 września 1907 w Drohobyczu. Pochodził z rodziny góralskiej spod Zakopanego. Już mając 7 lat chodził z rodzicami na dalekie wędrówki po górach. Do szkoły średniej uczęszczał w Drohobyczu, następnie studiował we Lwowie prawo i handel zagraniczny. Po studiach, w 1932 r, rozpoczął prace w kolejnictwie.

Zarówno w okresie studiów jak i w późniejszych latach interesował się problematyką gór: był aktywnym członkiem Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego i jako jeden z czołowych alpinistów brał udział w latach: 1932, 1936, 1937 i 1957 w wyprawach w Alpy, a w roku 1934 - w góry Atlasu.

Obdarzony dużym wzrostem, koleżeński, zawsze chętny do pomocy, zyskał przydomek "Mojżesz". Wśród polskich taterników był autorytetem ze względu na liczne przejścia w Tatrach oraz przetarcie nowych szlaków w wielu niebezpiecznych partiach gór. W okresie wojny brał udział w walkach Polski Podziemnej. Jego doskonała znajomość gór i trudnych przejść wielokrotnie przydawała się naszym partyzantom.

Po wojnie osiedlił się wraz z rodziną w Szczecinie i nadal pracował w PKP. Potrafił zgromadzić wokół siebie grupę pasjonatów zainteresowanych turystyką górską, stając się jednym z najwybitniejszych krajoznawców na Pomorzu. Początkowo działał zarówno w PTT (Polskim Towarzystwie Tatrzańskim) jak i PTK (Polskim Towarzystwie Krajoznawczym), a następnie (po połączeniu się obu tych organizacji) w PTTK. Pełnił tam wiele funkcji na szczeblu Oddziału i Okręgu (był m.in. prezesem Oddziału Szczecińskiego).

Wspólnie z Wincentym Zającem założył Szczeciński Klub Wysokogórski, a z Bolesławem Czwójdzińskim organizował pierwsze na Pomorzu Zachodnim schronisko turystyczne. Znał doskonale Szczecin i jego zabytki, pomniki przyrody i miejsca historyczne. Oprowadzał po mieście wycieczki, szkolił kadry nowych przewodników.

Organizował piesze wycieczki w okolice Szczecina, a zwłaszcza do Puszczy Bukowej. Tutaj też rozpoczął akcję znakowania szlaków turystycznych. Łącznie na terenie Puszczy Bukowej wyznakował 300 km szlaków. Stanisław Groński był autorem pierwszego przewodnika po Puszczy Bukowej pt. "Knieja Bukowa". Był również nauczycielem dla licznych adeptów taternictwa (treningi odbywały się najczęściej na ścianie sztucznej groty w Szczecinie Zdrojach).

Stanisław Groński był doskonałym gawędziarzem i wykładowcą. Miał liczne pogawędki radiowe, spotkania z młodzieżą i dorosłymi. Po Szczecinie i okolicach oprowadził tysiące ludzi z całej Polski zaszczepiając w nich miłość do Pomorza Zachodniego. Co roku jeździł w góry - głównie w Tatry, które kochał szczególnie. Razem z kolegami przygotowywał również polskie wyprawy w inne, wyższe góry świata.

W 1957 r. uczestniczył w wyprawie Klubu Wysokogórskiego w Alpy, gdzie podczas trawersowania Mount Blanc zginął wraz z dwoma jugosłowiańskimi kolegami. Przypuszczalnie porwala go lawina. W tym samym czasie zginął równiez jego przyjaciel, kompozytor Wawrzyniec Żuławski, który śpieszył mu na ratunek. Pomimo poszukiwań ciała nie odnaleziono.

W 1959 r. ufundowano tablicę pamiątkową na głazie w Kniei Bukowej, który został nazwany jego imieniem. Imię Stanisława Grońskiego otrzymał w 1970 r. Dom Turysty PTTK w Szczecinie. W 1981 r nadano Jego imię jednej z ulic w Szczecinie Płoni, a w 1996 r. - Szkole Podstawowej nr 74 na Os. Bukowym. Szkoła to organizuje co roku Zlot Krajoznawczy im. Stanisława Grońskiego. Tablice poświęcone Stanisławowi Grońskiemu znajdują się również w Alpach oraz na cmentarzu tatrzańskim pod Osterną i na cmentarzu w Chamonix.

 

Opracowano na podstawie regulaminu VII Zlotu Krajoznawczego im. Stanisława Grońskiego, którego organizatorem była Szkoła Podstawowa Nr 74 w Szczecinie